تصور کنید که در یک ظهر گرم تابستانی، کولر گازی شما دچار مشکل میشود؛ تعمیرکار موردنظرتان نیز فرصتی برای بررسی مشکل ندارد و باید چند روز انتظار بکشید؛ از طرفی، سیستم کولر گازی نسبت به کولر آبی پیچیدهتر است و تعمیر آن چندان آسان نیست؛ اینجاست که یک راهنمای مناسب برای عیب یابی کولر گازی و تعمیر آن، میتواند به شما کمک کند تا مجبور نباشید که گرمای طاقتفرسای تابستان را تحمل کنید.
برخی از اشکالاتی که در کولر گازی ایجاد میشوند، بسیار رایج هستند و شما میتوانید بهراحتی آنها را برطرف کنید. در این مطلب همراه ما باشید تا برخی از این ایرادات را بررسی کنیم و نحوه برطرفکردن آنها را به شما آموزش دهیم.
آشنایی با برخی از قطعات کولر گازی
پیش از بررسی و عیب یابی کولر گازی، بد نیست که توضیح مختصری در رابطه با قطعات کولر بدهیم.
خازن: خازن در کولر گازی، از سه بخش تشکیل شده است و شامل بدنۀ پلاستیکی یا فلزی، عایق و صفحۀ هادی میشود. دو نوع خازن روغنی در کولر گازی مورداستفاده قرار میگیرد. خازن اول، در کمپرسور قرار دارد و ظرفیت آن در مدلهای مختلف بین 25 تا 60 میکروفاراد است. خازن دوم نیز در فن قرار دارد و ظرفیت آن بین 3 تا 7 میکروفاراد است.
ترموستات: ترموستات، برای کنترل دما، استراحتدادن به کمپرسور و حفاظت از آن طراحی شده است. ترموستات موجود در کولر گازی، پنجرهای از نوع بالای صفر و محیطی است که در پایین و کنار اواپراتور نصب میشود و هرگز نباید به آن بچسبد؛ زیرا سیستم آن بهطور مرتب قطع و وصل میشود و بین دمای 18 تا 25 درجه کار میکند.
کوپل اواپراتور: این دستگاه، با کمک سیمپیچ کندانسور کار میکند تا گرمای داخل خانه را جذب کند. کوپل اواپراتور، پر از مبرد تبخیرشده است و کمپرسور آن را بهعنوان مایع، به دستگاه اندازهگیری پمپ میکند.
فن کندانسور: این موتور فن، در سیستم اصلی کولر گازی و در داخل واحد تراکم یا کندانسینگ قرار دارد. این واحد که از کمپرسور و یک لوله مارپیچ تشکیل شده است، در فضای باز قرار میگیرد. فن کندانسور، وظیفه دارد که ماده مبرد را دریافت و با خنککردن آن، گاز را به مایع تبدیل کند.
کنتاکتور: این وسیله، بخشی از سیستم تهویه هوا در کولر است و جریان برق را کنترل میکند. کنتاکتور، باعث کاهش مصرف انرژی، افزایش بازدهی دستگاه و جلوگیری از هر نوع اتصال یا خطر ناگهانی میشود.
نکته: قطعاتی که در این قسمت عنوان کردیم، در همه کولرهای گازی، فارغ از بحث برند، مشترک هستند؛ به طور مثال قطعات بالا در کولر گازی ال جی، کولر گازی هیتاشی و جی پلاس مشترک هستند.
برخی از متداولترین ایرادات کولر گازی
برخی از مشکلاتی که برای کولرهای گازی ایجاد میشوند، بسیار متداول هستند و ممکن است دلایل متعددی برای آنها وجود داشته باشد. در ادامه، هر یک از این مشکلات را معرفی و علل آن را بررسی میکنیم؛ البته فراموش نکنید که اگر مهارت کافی در انجام اینگونه تعمیرات را ندارید، بهتر است کار را به متخصص بسپارید تا آسیب بیشتری به دستگاه شما وارد نشود.
1-کولر گازی باد خنک نمیدهد
دلایل مختلفی باعث میشوند که هوای تولیدشده توسط کولر گازی خنک نباشد. در حالت کلی، اگر دمای محیط به اندازه کافی خنک نمیشود، ممکن است به این دلیل باشد که ظرفیت کولر نصبشده، با حجم فضا تناسب ندارد. اگر ظرفیت کولر بهدرستی انتخاب شده باشد، نشتی یا کمبود گاز نیز میتوانند منجر به خنکنبودن باد کولر شوند. برخی دیگر از دلایلی که موجب ایجاد این مشکل میشوند، عبارت هستند از:
- گرفتگی کویلهای کندانسور؛
- خرابشدن خازن؛
- نصب کندانسور در محل نامناسب؛
- کثیفبودن فیلتر اواپراتور؛نآآن
اگر فن کار میکند، اما کمپرسور کار نمیکند و کولر سرما ندارد، احتمالا ترموستات، موتور یا سیمهای رابط بین این دو معیوب شدهاند. برای عیب یابی کولر گازی و رفع هر یک از این مشکلات، به روش زیر عمل کنید:
بررسی خراببودن ترموستات:
پس از قطع برق کولر، سیمهای متصلشده به ترموستات را از کنتاکت جدا کنید. در مرحله بعد، باید یک دستگاه اهممتر را به دو کنتاکت ترموستات وصل کنید. اگر عقربۀ اهممتر حرکت کرد، ترموستات سالم است؛ اما در صورت حرکتنکردن آن، مشکل به ترموستات کولر مربوط میشود.
بررسی معیوببودن سیمهای رابط:
کولر را از برق بکشید و سیمهای رابط موتور را از آن جدا کنید؛ سپس قطعی سیم یا فیش برق آن را بررسی و در صورت نیاز، آنها را تعویض کنید.
بررسی سلامت موتور:
سهپایۀ کمپرسور را به کمک دستگاه اهممتر بررسی کنید. چنانچه این سهپایه سالم باشد، میتوانید موتور را بهصورت جداگانه و با یک خازن سالم، به برق وصل کنید تا از سلامت آن مطمئن شوید.
برفکزدن بخشی از توپراتور و کمشدن سرمای کولر، به یکی از دلایل زیر اتفاق میافتد:
- کمبودن گاز کولر؛
- کثیفبودن داخل لولهها؛
- کثیفبودن صافی یا بیرون اواپراتور؛
- خرابشدن لاستیک لرزهگیر درکمپرسور؛
- خرابشدن کمپرسور.
اگر ترموستات شما عمل نمیکند و کولر هم باد سرد نمیدهد، برای حل این مشکل لازم است که علاوه بر شارژکردن گاز دستگاه، کندانسور، اواپراتور و فیلترها را هم تمیز کنید.
اگر موتور پروانه مشکلی ندارد، اما موتور اصلی کار نمیکند و صدای لرزه دارد، ممکن است دلایل زیر باعث بروز این مشکل شده باشند:
- ضعیفبودن خازن مربوط به سیمپیچ کمکی؛
- معیوببودن سیمهای رابط خازن یا اتصالات آن؛
- خرابی موتور؛
برای عیبیابی این مشکلات، ابتدا کولر را از برق بکشید و خازن را خارج از مدار تست کنید. درصورتیکه خازن مشکل داشته باشد، باید آن را تعویض کنید. برای بررسی سیمهای رابط نیز باید آنها را پس از قطع برق کولر تست کنید. اگر هیچکدام از این بخشها مشکلی نداشتند، موتور را بهصورت جداگانه امتحان کنید. چنانچه موتور کولر گازی شما کار نکند، باید آن را تعویض کنید.
درصورتیکه کمپرسور و موتور پروانه کار میکنند، اما سرمای تولیدشده در کولر کم است، دلایل زیر موجب بروز این مشکل شدهاند:
- کثیفبودن کندانسور و در معرض آفتاب بودن آن ؛
- کمبودن گاز کولر؛
- ازفشارافتادن کمپرسور؛
2- دور تند کولر کار نمیکند
گاهی اوقات، تمام اجزای کولر بهدرستی کار میکنند، اما دور تند آن بهخوبی عمل نمیکند. در این شرایط، یا کلید مربوط به دور تند خراب شده است یا سیم رابط بین دور تند موتور و کلید مربوط به آن، ایراد دارند.
3- آب از کولر گازی چکه میکند
یکی دیگر از مشکلات رایج در کولر گازی، چکهکردن آب از پنل بیرونی آن است. این مشکل ممکن است در اثر گرفتگی شلنگ دریم یا کمبود گاز در داخل دستگاه ایجاد شود. درصورتیکه شلنگ یا حوضچه سوراخ شود نیز آب از کولر چکه خواهد کرد. اگر دستگاه با کمبود گاز مواجه شود، روی اواپراتور برفک میزند؛ این برفکها بهوسلیۀ فن، به سمت بیرون حرکت خواهند کرد و با تبدیلشدن به آب، از روی پنل چکه میکنند.
4- کولر گازی صدا میدهد
یکی از مهمترین علل صدادادن کولر گازی، اشکالات مربوط به فن دستگاه است. معیوببودن پروانه، بلوور یا بلبرینگ فن، باعث میشوند که صدای زیادی در دستگاه ایجاد شود؛ علاوه بر این، در صورت شلشدن قطعات یا کثیفشدن فیلترها و اواپراتور نیز صداهایی در دستگاه ایجاد خواهد شد.
چنانچه کولر سرمای مطلوبی دارد، اما همچنان صدای زیادی میدهد، دلایل زیر ممکن است باعث این مشکل شده باشند:
- شلشدن پیچهای کانال، کمپرسور، دریچه هوا یا قسمتهای دیگر؛
- ساییدهشدن لولهها به هم یا به بدنۀ کولر؛
- ساییدهشدن پروانههای فن به بدنه؛
- خرابشدن لاستیکهای لرزهگیر موتور؛
5- کولر گازی کار نمیکند
هنگامیکه کولر گازی شما کار نمیکند، ابتدا باید مطمئن شوید که قطعی برق وجود ندارد. برای اینکار، به کمک ولتمتر، پریز مورداستفاده برای کولر گازی را بررسی کنید. درصورتیکه این پریز برق نداشته باشد، مشکل از سیمکشی است؛ اما اگر مشکلی در سیمکشی وجود ندارد، باید دو شاخه را بررسی و سیمهای ورودی برق کولرگازی را چک کنید.
چنانچه پس از بررسی این موارد، همچنان کولر گازی کار نمیکند و چراغهای روی آن نیز روشن نمیشوند، ممکن است مشکل از موارد زیر باشد:
- خرابی برد الکترونیکی؛
- معیوببودن کابل بین دستگاه خارجی و داخلی؛
- قطعی فیوز حرارتی ترمینال دستگاه داخلی و بیرونی؛
اگر کولر شما روشن میشود، اما پس از مدتی فیوز قطع شده و باد ملایم میوزد، احتمالا کویلهای اواپراتور داخلی کثیف شدهاند. درصورتیکه این کویلها را تمیز کردید و همچنان این مشکل وجود داشت، باید احتمالات دیگر را بررسی کنید. ممکن است موتور فن دستگاه بیرونی از کار افتاده باشد و فشار کمپرسور افزایش یابد. در این صورت، آمپر دستگاه بالا میرود و فیوز قطع میشود. در صورت نوسانداشتن برق ورودی نیز کمپرسور از کار خواهد افتاد.
اگر کولر گازی را خاموش کردهاید، اما کندانسور آن همچنان کار میکند، ممکن است رله فرمان کمپرسور اتصالی کرده باشد.
گاهی اوقات، با وجود اینکه کولر گازی کار نمیکند، فن و چراغهای اواپراتور روشن میشوند. در این صورت، احتمالا مشکل از یکی از موارد زیر است:
- کابل ارتباطی بین دستگاه داخلی و بیرونی؛
- معیوببودن رله یا کنتاکتور فرمان کمپرسور؛
- قطعشدن فیوز 5 آمپر در دستگاه بیرونی؛
- قطعشدن برد الکترونیکی؛
6- سرمای کولر با دمای تنظیمشده مطابقت ندارد
گاهی اوقات شما دمای کولر را در حالت متعادل تنظیم میکنید، اما سرمای ایجادشده توسط کولر، بیشتر از دمای تنظیمشده است. در این حالت ممکن است ترمستور از محل خود بیرون آمده یا خراب شده باشد. اگر مشکل از ترمستور نبود، امکان معیوببودن برد الکترونیکی نیز وجود دارد.
7- کولر گازی به بدنه برق میدهد
هر یک از دلایل زیر میتوانند باعث برقگرفتن بدنۀ کولر گازی شوند:
- بدنۀ سیمهای رابط برق لخت شدهاند یا به بدنه اتصالی کردهاند.
- قطعاتی مانند کلید، ترموستات یا دیگر کنتاکتهای اتصال جریان برق، به بدنه اتصالی کردهاند.
- برق از طریق سیمپیچهای کمپرسور به بدنه برخورد میکند.
8- با روشنکردن کولر گازی، فیوز میپرد
یکی از مشکلات شایع در استفاده از کولر گازی، پریدن فیوز است. درصورتیکه سیمکشی ایراد داشته باشد یا اختلالی در جعبۀ تقسیم رخ دهد، این مشکل بهوجود خواهد آمد؛ البته دلایل زیر هم ممکن است باعث بروز این مشکل شوند:
- خرابشدن برد؛
- داشتن فیوز نامناسب برای کولر گازی؛
- خراببودن خازن؛
- کثیفشدن فیلتر کولر؛
- کمبود گاز در دستگاه؛
- معیوببودن کمپرسور؛
9- کمپرسور روشن نمیشود
روشننشدن کمپرسور میتواند دلایل مختلفی داشته باشد که برخی از آنها عبارت هستند از:
- قطعبودن برق ورودی؛
- تنظیم دمای بالا برای ترموستات؛
- بازبودن کلید اورلود یا کلید روغن؛
- سیمکشی اشتباه یا شلبودن اتصالات برق؛
- کثیفبودن رلههای کنتاکت؛
- معیوببودن سیمپیچی کمپرسور؛
- خاموشبودن فنهای کندانسور یا اواپراتور؛
- کمبود مبرد یا فشار کم در مکش؛
سوالات متداول
- علت نشتی گاز در کولر گازی چیست؟
عواملی ماند برفکزدن قسمت ورودی اواپراتور، عدم تعریق آن، گرمبودن لولۀ ساکشن و اختلاف کم بین فشار لولۀ رفتوبرگشت، باعث نشتی گاز در کولر میشوند.
- چرا دریچۀ کولر گازی باز نمیشود؟
گاهی اوقات دلایل فیزیکی یا حتی برخی از تنظیمات، موجب میشوند که دریچۀ کولر بهدرستی باز نشود. در این حالت، باید بررسی کنید که دستگاه در حالت گرمایش تنظیم نشده باشد؛ همچنین ممکن است دمپر نیز در حالت بسته قرار داشته باشد. در نهایت، اگر دستگاه در حالت یخزدایی با دیفراست باشد هم این دریچه بسته خواهد ماند.
- وقتی کندانسور مسدود میشود، چه اتفاقی میافتد؟
زمانی که کندانسور مسدود میشود، جریان هوای داخل آن نیز با اختلال روبهرو میشود؛ زیرا مانعی بین سیمپیچها و مبردها وجود دارد که گرما را از بین نمیبرد. این اتفاق موجب میشود تا میزان تولید هوای خنک در کولر کاهش یابد.
- چگونه باید کویل اواپراتور را تمیز کنیم؟
برای اینکار میتوانید از یک مادۀ شویندۀ ساده با مقداری آب گرم استفاده کنید. این محلول را در یک بطری اسپری یا سمپاش بریزید و روی کویلها اسپری کنید. پس از چند دقیقه، آن را به کمک یک برس نرم یا پارچه پاک کنید.
کلام آخر
در این مطلب، به بررسی برخی از اصلیترین مشکلات ایجادشده در کولر گازی و علل آنها پرداختیم. عیب یابی کولر گازی، کار چندان آسانی نیست و به علت پیچیدهبودن سیستم این دستگاه، نمیتوان بهراحتی هر مشکلی را حل کرد؛ بااینوجود اگر اطلاعات کافی در این زمینه داشته باشید، میتوانید بررسیهای ابتدایی را انجام دهید و تا حدودی نیز مشکلات پیشآمده را برطرف کنید.
علاوه بر این موضوع، درصورتیکه بهتازگی کولر گازی جی پلاس خریدهاید، میتوانید با شناخت این مشکلات و دلایلی که باعث ایجاد آنها میشوند، از بروز چنین ایراداتی جلوگیری کنید.